DSS water expert Sytske Claassen: “Improvisatie werd mijn tweede natuur.”


 

Hoe werk je als expert op het gebied van water, sanitatie en hygiëne in een gebied waar vluchtelingen blijven binnenstromen? Sytske Claassen vertelt na haar missie in de Democratische Republiek Congo (DR Congo) over hoe je met een hecht en gemotiveerd team en creatieve ideeën soms lastige problemen kunt oplossen.

De provincie Ituri in het noordoosten van DR Congo kreeg in juni 2019 te maken met duizenden gevluchte Congolezen, op de vlucht voor regionale conflicten.

Hierdoor moest de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) haar noodhulp uitbreiden en zodoende reisde Sytske, expert op het gebied van water, sanitatie en hygiëne (WASH), naar Ituri en Kivu. Daar ging ze het IOM WASH- en Shelter team ondersteunen.

Dutch Surge Support (DSS Water)– het noodhulpprogramma dat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) uitvoert – regelde de uitzending. Eerder werkte Sytske voor WASH-projecten in onder meer Bangladesh, Afghanistan en de Gazastrook.

Escalatie van conflict

Sytske merkte al snel dat werken in DR Congo een uitdaging was toen het geweld tussen de bevolkingsgroepen Hema en Lendu oplaaide. Het aantal ontheemden liep snel op naar 300.000 in Ituri, waarvan 20.000 in de subprovincie Djugu. Het werd te gevaarlijk voor Sytske en haar team om nog te werken in dit gebied.

Ze vertelt dat ze 3 weken lang niet naar de sites (opvangplaatsen) konden. Daarna bleken de WASH-voorzieningen onvoldoende te zijn voor het grote aantal op de vlucht geslagen mensen. “Tenten die geschikt waren voor 1 familie werden nu bewoond door 3 families.”

Snelle oplossing nodig

De veiligheidssituatie was instabiel en er waren gezondheidsrisico’s. Naast het gevaar voor besmetting met ebola, was er het risico op mazelen, malaria en koorts. Vooral kinderen liepen risico.

Sytske noemt het een heftige, snelle omslag die niemand had zien aankomen. “In de stad Bunia was geen ruimte in de huidige sites om extra sanitaire voorzieningen bij te bouwen.” De oplossing: een grootscheepse verhuizing naar een nieuw te bouwen site voor 10.000 mensen.

Ziekten voorkomen

Maar gelukkig kon na deze periode met relatief weinig middelen de situatie van de ontheemden verbeterd worden. Sytske zorgde er met haar team voor dat op de huidige locatie de wc’s vaker per dag werden schoongemaakt. En de ‘hand washing stations’ werden vaker bijgevuld met chloorwater om de verspreiding van ebola en andere ziekten te voorkomen.

“Dan kwam er toch weer een oplossing, met hulp van de vriendelijke veerkrachtige Congolezen.”

Waar aan de ene kant zaken verbeterden, zorgden logistieke problemen voor weer nieuwe uitdagingen. De levering van het materiaal voor de tenten stokte door onder meer slechte wegen, regen en storm.

Daarom bleef Sytske op verzoek van IOM langer in DR Congo. “Improvisatie werd mijn tweede natuur”, zegt Sytske. Soms dacht ze dat het nooit meer goed zou komen. “Maar dan kwam er toch weer een oplossing, met hulp van de vriendelijke veerkrachtige Congolezen.”

Van noodhulp naar duurzame watervoorzieningen?

Tijdens de missie heeft Sytske veel tijd besteed aan het trainen van het lokale team. “Het was een fijn team, gemotiveerd om te leren. Dat maakt het werk interessant en je blijft zelf ook gemotiveerd.”

Ze geeft aan dat er in DR Congo nog veel ruimte is voor verbeteringen en technische WASH-support. Bijvoorbeeld duurzamere oplossingen voor watervoorzieningen, zoals het opvangen van regenwater voor wc’s en douches. En om verdere verspreiding van ebola tegen te gaan is vaccinatie op grote schaal nodig.

Sytske vindt de situatie in DR Congo boeiend en complex. “Het is een land waarvoor je talloze initiatieven kunt bedenken en uitvoeren. Elke dag doet ertoe.”

Ook uw kennis inzetten voor DSS water?

Wilt u net als Sytske het verschil maken? Bent u ook een WASH-expert of is uw organisatie werkzaam in de watersector? Het DSS waterprogramma verleent op verzoek van internationale humanitaire organisaties snel adequate noodhulp bij watergerelateerde rampen. Meld u aan als expert. Of neem contact met ons op voor meer informatie via dsswater@rvo.nl.


 

Achtergrondinformatie bij het project in DR Congo

DR Congo is een immens land met ruim 80 miljoen inwoners. In 2019 zijn er naar schatting 12,8 miljoen mensen afhankelijk geweest van noodhulp. De oorzaken van de huidige crisis zijn onder andere: politiek instabiel klimaat; twisten over grondgebruik, grondbezit en goudmijnen; gewapend conflict.

25 Nov 2019|