Droogte en overstromingen in Sri Lanka

Begin mei ontving DSS water een ondersteuningsverzoek van UNICEF. De organisatie was op zoek naar een WASH specialist voor Sri Lanka. DSS water expert Johan Mathijssen is geselecteerd voor deze missie. Hij is inmiddels een maand in het land en geeft in de onderstaande blog een update van zijn werk.

Blog van Johan Mathijssen:
‘Sri Lanka kampt al enige jaren met periodes van langdurige droogte met gebrek aan drinkwater en een verminderde agrarische productie, met onzekerheid over de voedsel voorraad tot gevolg. Ook dit jaar is er sprake van een langdurige droogte die ruim 1.2 miljoen mensen treft in 16 districten vooral in het zuidoosten, oosten en noorden van het land.

Een “Joint Emergency Assessment on Food Security and Livelihood Impact by Drought Conditions” is uitgevoerd door de overheid met ondersteuning door de World Food Programme (WFP), UNICEF en FAO in februari 2017 om de omvang van deze droogte vast te stellen. Vooral op het platteland is de bevolking afhankelijk van ondiep grondwater (shallow wells) of oppervlaktewater (rivieren en stuwmeertjes) voor drinkwater en deze bronnen drogen snel op door deze langdurige droogte. Daarnaast worden de diepere putten extra belast met een verminderde capaciteit tot gevolg.

Daarom heeft de overheid van Sri Lanka internationale assistentie gevraagd om deze drinkwater problemen op te lossen en daarmee voedselzekerheid te kunnen garanderen. UNICEF verleent hierbij hulp in de vorm van technische assistentie en heeft een “emergency response” programma opgesteld. Vanwege een beperkte technische staff heeft UNICEF aan DSS gevraagd om een WASH expert voor een periode van 3 maanden beschikbaar te stellen. En deze WASH expert ben ik geworden en begin juni ben ik naar Sri Lanka afgereisd.

Overstromingen en landverschuivingen
In de week voor mijn aankomst in Sri Lanka was de zuidwest moesson met enorm geweld losgebarsten met grote overstromingen en landverschuivingen in het zuidwesten van Sri Lanka tot gevolg. Direct na aankomst vroeg UNICEF mij voorzichtig om de eerste weken niet naar de droogte gebieden te gaan maar mee te helpen om een noodhulpprogramma op te stellen voor de gebieden die door de overstromingen geteisterd waren. Om een indruk te geven: totale bevolking die getroffen was door de overstromingen bedraagt ruim 500 000 mensen, ongeveer 25 000 zijn uit hun huizen verdreven en er zijn ruim 200 doden te betreuren. Binnen een record tijd van 2 weken hebben we in overleg met het Ministry of Health en de National Water Supply and Drainage Board een noodhulpprogramma opgesteld en voor een bedrag van U$ 1 miljoen aan extra noodhulp goedgekeurd en beschikbaar gekregen uit het speciaal hiervoor bestemde CERF fonds van de UN. Dit programma omvat o.a. de aankoop van waterzuiveringstabletten, het schoonmaken van ondiepe putten, het repareren van diepe putten, het verstrekken van “hygiëne kits” en “desinfection kits” aan de bevolking, de aankoop en distributie van waterfilters voor huishoudelijk gebruik, aanleg van sanitaire voorzieningen op opvanglocaties, etc. Voor mij betekende dit geen “met je voeten in de modder” activiteit maar een coördinerende en administratieve activiteit waarbij ik waarschijnlijk van meer nut was dan in het veld.

Door deze overstromingen zou je bijna de droogte vergeten die nog steeds voortduurt maar dan in andere delen van Sri Lanka (niet in het zuidwesten).

Droogteproblematiek
Intussen ben ik op veldbezoek geweest om deze droogte problemen met eigen ogen te zien. De districten Kuranagala, Moneragala, Batticaloa, Vavuniya en Jaffna hebben stevig te lijden onder de droogte. In overleg met de National Water Supply and Drainage Board is een programma opgesteld om 544 deepwells compleet te renoveren, d.w.z. oude pomp ontmantelen, schoonmaken van de put en een nieuwe handpomp installeren. Daarnaast worden enkele honderden deepwells niet compleet gerenoveerd maar krijgen een kleinere opknapbeurt. Eenmaal in het veld blijkt dat veel deepwells minder water leveren en/of een slechtere kwaliteit water. Sommige zijn helemaal niet operationeel en dan is de bevolking afhankelijk van ondiepe putten of oppervlaktewater (indien nog aanwezig) of van waterlevering door tankwagens. Op diverse plekken heb ik MARK II handpompen gezien die al meer dan 15 jaar oud waren en nog steeds in redelijke conditie. Hoe is het mogelijk!

Op het Jaffna schiereiland en de eilanden voor de kust speelt het probleem van verzilting van het grondwater een grote rol. Dit gebied heeft erg te lijden van de droogte. Door overexploitatie van de putten neemt de hoeveelheid water af, vooral in de droge tijd, en ook de kwaliteit. Scholen zijn afhankelijk van wateraanvoer door tankauto’s die tweemaal per week langskomen om reservoirs te vullen. Tegelijkertijd wordt regen wateropvang (in het regenseizoen althans) nauwelijks gepraktiseerd omdat de kwaliteit niet vertrouwd wordt. Ook hier zullen nog heel wat “awareness campaigns” voor nodig zijn.

Toch is er een begin van bewustzijn van goed watermanagement aanwezig; één van de leerlingen beantwoordde de vraag “wat te doen aan het water te kort” met de simpele observatie dat we in de regentijd al het water laten weglopen naar de zee en in droge tijd zijn we verbaasd dat we geen water hebben. Kijk hier komen we verder mee!

Met UNICEF heb ik inmiddels afgesproken dat ik mij in de resterende 2 maanden vooral zal richten op het noordelijk deel van het eiland omdat daar de problemen het grootst zijn en de oplossing gecompliceerd. Ik zal nog tijd te kort komen in deze periode.’

Hieronder nog een aantal foto’s:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 Jul 2017|