Hulp na zware aardbeving in Papoea-Nieuw-Guinea

Op 26 februari werd het bergachtig binnenland van Papoea-Nieuw-Guinea getroffen door een zware aardbeving. DSS water expert René van den Hoven reisde als onderdeel van het door de EU gecoördineerde UNDAC-team (United Nations Disaster Assessment and Coordination) naar het land om assistentie te verlenen, voor de duur van een maand. In deze blog geeft hij een update over zijn werk als environmental expert.

‘De VN ondersteunt de overheid bij de coördinatie van een ramp door een team van deskundigen bij noodhulp in te zetten. Deze specifieke aanvraag kwam 3 maart bij DSS water binnen en 6 maart zat ik al in het vliegtuig naar Papoea-Nieuw-Guinea, het land waar ik begin jaren ‘90 mijn eerste ervaringen opdeed met drinkwater en ontwikkelingssamenwerking.’

Uitdagingen
‘In de ochtend kwam ik in Port Moresby aan. Na mijn spullen naar het hotel te hebben gebracht kon ik gelijk door naar het VN-kantoor om gebrieft te worden over de situatie ter plekke. De aardbeving had plaatsgevonden in een onherbergzaam gebied dat erg gevoelig is voor aardverschuivingen, met daarbij een groot gevaar voor vloedgolven. Een bijkomend risico is dat er olie en gas gewonnen wordt. Het gebied was uitermate slecht toegankelijk, omdat de enige toegangsweg onbegaanbaar was geworden door de aardbevingen en vrijelijk reizen zonder escorte in het gebied niet was toegestaan uit veiligheidsoverwegingen. De uitdaging was dan ook om tot een assessment van de situatie te komen zonder dat het gebied goed te bereiken was. Snel werd duidelijk dat de situatie erg gevoelig lag, omdat de olie- en gasindustrie en de lokale bevolking een conflicterende interpretatie hadden met betrekking tot de oorzaak van de aardbevingen.’

Het veld in
‘Na aankomst heb ik allereerst geprobeerd om in het getroffen gebied te komen. Dat bleek op korte termijn alleen gedeeltelijk te kunnen. Bezoek aan het epicentrum in de bergen was niet mogelijk, maar het aangrenzende gebied direct stroomafwaarts kon wel worden bezocht.  Hier waren meldingen afkomstig van massale vissterfte in de rivier en van mensen die in het ziekenhuis moesten worden opgenomen. Met een team vertegenwoordigers van het Health Department, de WHO en het Fisheries Department zijn we naar de betreffende locatie vertrokken om in een week tijd de ernst van de situatie vast te stellen. Het gebied kon alleen bereikt worden door middel van een lokale vlucht, om vanuit daar met een boot het laatste gedeelte af te leggen.’

Het UNDAC-team


Puin dat door modderstromen in de rivier is beland

‘Het veldwerk bestond uit het nemen van water- en vismonsters die later in Port Moresby zouden worden geanalyseerd. Daarnaast werden er dorpsbijeenkomsten georganiseerd, interviews gehouden en een visuele inspectie van de situatie ter plaatse afgenomen. Uit de analyse van de beschikbare gegevens bleek dat de massale vissterfte veroorzaakt was door modderstromen die een week na de aardbeving plaats hadden gevonden. De mensen die in het ziekenhuis waren opgenomen, hadden verschijnselen van voedselvergiftiging, hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door het eten van bedorven vis. Deze conclusie konden we trekken omdat alleen mensen stroomafwaarts last hadden van voedselvergiftiging. Stroomopwaarts gaven mensen ook aan dode vissen te hebben gegeten maar zij hadden nergens last van.’

Dorpsbezoeken voor interviews en inspecties

Veiligheidsescorte bij georganiseerde transporten

Hoog zandgehalte in het water bemoeilijktvoedselbereiding
‘Bij veldbezoeken bleek het zandgehalte in de rivier nog steeds erg hoog. De analyse van gegevens van het Rode Kruis (datateam 510) wees uit dat zowel de aantallen als de oppervlakten van de aardverschuivingen erg groot waren, wat betekent dat het hoge zandgehalte in de rivier nog lange tijd zal aanhouden. Dit heeft ook gevolgen voor de bevolking stroomafwaarts omdat voor de bereiding van het basisvoedsel (sago) veel rivierwater wordt gebruikt. Met het hoge zandgehalte in het water is dat niet meer mogelijk. Er zal gedurende een langere periode uitgeweken moeten worden naar andere bronnen van water of waterzuivering voor de bereiding van sago. Deze observaties zullen worden meegenomen in de herstelplannen die momenteel worden opgesteld en uitgevoerd.’

Onderweg door begroeid gebied

Watermonsters van twee verschillende rivieren

Terugblik
‘Dat het een intensieve periode zou worden was wel bekend. Wat ik er meer van kon verwachten, daar had ik weinig notie van. Dat is inherent aan de opdracht, waarbij weinig bekend is over de situatie op locatie. Dat is gelijk ook het aantrekkelijke van de opdracht, daarbij maakt een ruime en brede ervaring in je vakgebied de invulling van de opdracht makkelijker. Ondanks de moeilijke situatie ter plaatse heb ik ervan genoten om onderdeel te zijn van een goed en hecht team. Het blijft een mooie uitdaging om met beperkte middelen en informatie snel tot de essentie te komen van de gevolgen van de aardbeving op de omgeving.’

15 May 2018|